![]() پنج شنبه 26 بهمن 1396برچسب:منابع مردم شناختی اسلامی – ایرانی ، جغرافیا ، سفر ، تاریخ مردم شناسی در ایران ، ابو ریحان بیرونی ، پدر مردم شناسی ایران ، ناصر خسرو قبادیانی ، البکری ، محمود کاشغری ، تحقیق مال الهند, :: 9:56 بعد از ظهر :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
ابو ریحان بیرونی ( 14 شهریور 352 ه . خ – 22 آذر 427 ه . خ برابر با 440 ه . ق ) ، ساکن خوارزم در ایران قدیم ، و ری که همچنان در قلب ایران است . مردم زادگاهش چون وی نه در زادگاهش ، بلکه بیشتر در ایران بزرگ با زبان فارسی می زیسته است به وی لقب بیرونی به معنی فارسی داده اند . برخی بیرونی را بزرگترین دانشمند مسلمان و یکی از بزرگترین دانشمندان فارسی زبان در همه ی اعصار () ، معرفی کرده اند . وی نه تنها ، علاوه بر احاطه بر جغرافیا و بسیاری از دیگر علوم زمان خود ، انسانشناس و مردم شناس ، بلکه اصولا" پدر انسان شناسی در تمام جهان معرفی شده است . مشهور ترین کتاب وی در مردم شناسی عنوان « تحقیق مال الهند » ( تالیف در 424 ه . ق ) دارد . وی علاوه بر فارسی ، عربی ، یونانی ، و... به زبان سانسکریت نیز مسلط بوده است . در امر تحقیق در باره هندوستان به آن کشور مسافرتی طولانی داشته حدود 13 سال ساکن آن کشور بوده است . دقیقا" در موضوعات خاص مردم شناسی ، یعنی عقاید ، عادات و آداب رسوم مردمی در آنجا به مطالعه پرداخته است . این مطالعه از نگاه یک خارجی ، تفاوتها و خصوصیات آن مرد م را بیشتر دریافته است . طبیعتا " مشاهدات وی ، یا تا آنجا که اقتضاء می کرده است مشاهده مشارکتی بوده است . از تعصبات شخصی و گروهی در مشاهداتش احتراز کرده قاعده بیطرفی را تقریبا" بطور کامل رعایت کرده است (بیرونی درباره روش تألیف ماللهند می نویسد : " من كتاب را نوشتم بی آنكه بهتان و نسبت دروغ بر هندیان ببندم . گفته ها و عقیده های آنها را نقل می كردم اگر این سخنان در نظر مسلمانان ناخوش بیاید به آنها می گویم كه این عقیده آنهاست زیرا این كتاب كتاب بحث و ستیزه جویی نیست تا در آن به رد كردن عقیده آنها بپردازم ، من می خواهم عقیده هندوان را چنانكه هست بیان كنم و شباهت های آن را با ملت های دیگر نشان بدهم . بیرونی در كتاب ماللهند منبع خبرها و كتابهایی را كه از آنها استفاده كرده است نام می برد و قسمتی از متن اصلی را در نوشته خود می آورد تا خواننده گفته او را صحیح بداند . " ) . شاید از اینجهت بیشتر به انسان شناس بودن وی تاکید کرده اند که قرن ها قبل از داروین و مالتوس به تکامل و تناسب امکانات زمین با ساکنان آن ، و محیط زیست ، پرداخته است . از جمله آثار اوست : آثار الباقیه در تاریخ و جغرافیا ؛ بخصوص شناخت مردمان ، اعیاد آنها قانون مسعودی که به نوعی یک دانشنامه است ؛ بخصوص در نجوم و گاه شماری . الصیدنه فی الطب ، درباره گیاهان داروئی ...... () دانشنامه علوم ؛ چاپ مسکو . ناصر خسرو قبادیانی ( 394 – 481 ه . ق ) . شاعر ، فیلسوف ، حکیم و جهانگرد ایرانی که کتاب « سفرنامه » حاصل سفر هفت ساله اش ( تا سال 444 ه . ق ) از منابع موضوعات مردم شناسی ایران است . « ناصر در سفرنامه رویدادها و قضاها را با بیطرفی و بی غرضی تمام نقل میکند. اما زمانیکه به زادگاهش بلخ میرسد و به امر دعوت به مذهب اسماعیلی مشغول میشود، ملّاها و فقها سد راه او شده و عوام را علیه او تحریک نموده، خانه و کاشانهاش را بهنام قرمطی، غالی و رافضی به آتش کشیده قصد جانش میکنند،... » . بخشهای سفرنامه زندگی در مرو خواب ناصر خسرو عزم نیشابور و کسوف زیارت شیخ بایزید بسطامی و طلب اهل علم ری، کوه دماوند و نوشادر –قزوین، رئیس علوی آن و صنعت کفشگری در قزوین –بقال خرزویل –شاهرود، سپیدرود و دریای آبسکون –شمیران در ولایت دیلم –از شمیران تا تبریز –قطران تبریزی –مرند، هسودان، خوی، برکری، وان، اخلاط و بطیس –ارزن، میافارقین(Silvan) دیاربکر ترکیه، نصریه –آمد –حران –قرول و مرد عرب شصت ساله –سروج، فرات، منبج، حلب –جند قنسرین، سرمین، معمره النعمان و استوانه سنگینش ۰ – ابوالعلاء معری –کویمات، حما، آب عاصی –عرقه، طرابلس و مردمان شیعهاش –طرابرزن، جبیل و بیروت –صیدا –صور –عکه، عینالبقر –زیارت قبور انبیای بنی اسرائیل –شهر طبریه –حیفا ۰ – قیساریه، کفرسایا، کفرسلام –رمله (فلسطین) –بیت المقدس –مسجد قدس و جوانب آن –بیت اللحم –سفر به حجاز –بازگشت به بیت المقدس –رمله، عسقلان، طینه، تنیس –قاهره –صفت شهر مصر و ولایتش ۰ – اسکندریه و مناره آن –قیروان، سلجماسه و اندلس –دریای قلزم –جنوب مصر –صفت شهر قاهره –صفت فتح خلیج –صفت شهر مصر، پوست پلنگی گاوها، مرغ خانگی بزرگ حبشیها، خرهای ابلق –آسایش در مصر –صفت خوان سلطان و قیاس با بارگاه سلاطین عجم سلطان محمود و غزنوی و پسرش مسعود –سیر سلطان مصر ۰ – بیرون شدن از مصر و صفت مدینة النبی –مکه –بازگشت به مصر –بازگشت به خانه، اسیوط، خشخاش و افیون –اخمیم، اسوان و نوبه –ضیقه –عیذاب –جده –صفت شهر مکه شرفها الله تعالی –صفت زمین عرب و یمن ۰ – صفت مسجد الحرام و بیت کعبه –صفت کعبه –صفت اندرون کعبه –صفت گشودن در کعبه شرفهاالله تعالی –عمره جعرانه –پس از حج چهارم –لحسا و طائف –پس از طائف –اعراب بدوی و خوراک ایشان –فلج و مردم فقیر جنگطلبش ۰ – نقاشی ناصر خسرو و حیرت اعراب بدوی –به سوی بصره –یمامه و مردمان زیدی مذهبش –لحسا –بوسعیدیان شهر لحسا –تا کسی دعوی بوسعیدی نکند –حجرالاسود مغناطیس مردمان است! –خوراک مردمان لحسا –حدود لحسا (إحصاء- احساء) –نزدیک من بدویان با اهل إحسا نزدیک باشند به بیدینی ۰ – بصره –امیران پارسی بصره –گرمابهبان ما را به گرمابه راه نداد –مشاهد امیرالمؤمنین علی (ع) در بصره –ادامه حکایت گرمابه و گرمابهبان –صفت مد و جزر بصره و جویهای آن –شهر ابله -صفت اعمال بصره –پس از بصره –آبادان ۰ – پس از آبادان –مهروبان –ارجان –لردگان و لنجان –اصفهان –از اصفهان تا طبس –طبس –تون –قاین –سرخس، مروالرود، باریاب و سنگلان پانویس عبدالحیٌ بن محمد گردیزی . از علمای تاریخ و جغرافیا . کتاب زین الاخبار . ابو عبیدالله البکری ( 405 – 478 ه . ق ) . اهل آندلس ( جنوب اسپانیا ) . المسالک والممالک ؛ که علاوه بر تاریخ و جغرافیا حتی به نژاد شناسی هم پرداخته است . محمودبن محمد کاشغری ( حوالی 1028 م ) از اهالی بین قرقیزستان ، و کاشغر ( در غرب چین کنونی ) . « معروفترین آثار محمود کاشغری دیوان لغات الترک نام دارد. این کتاب شامل موضوعاتی در رابطه با تاریخ، فرهنگ و زبان یک قوم است که در آن بنا به فرهنگ مردمان ترک تبار، ارزشهای اخلاقی، الگوی رفتاری، جهانبینی ملتهای ترکتبار در قرن یازدهم میلادی را به تصویر کشیده است. » . نظرات شما عزیزان:
انسان شناسی ، مردم شناسی و فرهنگ شناسی ایران بزرگ . Anthropology,Ethnology,and Culture of Greater Iran identification des sources de l'ethnologie d,Iran , et des Bibliographies درباره وبلاگ ![]() آخرین مطالب آرشيو وبلاگ پیوندهای روزانه پيوندها ![]() نويسندگان |
|||||
![]() |