|
یکشنبه 19 فروردین 1397 :: 12:16 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-10 جشن «سر سال» در ولایت «سغد» تاجیکستان
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، جشن نوروز در استان «سغد» تاجیکستان از 18 اسفند آغاز میشود و تاحدودی با دیگر مناطق این کشور متفاوت است. نوروز را در این منطقه به عنوان «سر سال» میشناسند در این روز قطعهای از زمین انتخاب میشود، تا پیرمردی قبل از آغاز بزم و شادی، بر زمین دانه امید بپاشد و همگی دست به دعا بر دارند. زیرا این رسم به باور مردم، حاصل کشت را در سال نو فراوان میکند. در این منطقه از سرزمین پهناور نوروزی در روزهای اول ماه مارس (یازدهم اسفند ماه)، بانوان دانههای گندم را برای سبز شدن در ظرفهای مختلف میگذارند تا برای جشن نوروز رشد کرده و سبز شود. جشن نوروز تاجیکان را بدون سبزه تصور کردن ممکن نیست. روز اول فروردین روزی است که تمام مردم تاجیکستان، فرارسیدن سال نو را جشن میگیرند و سغدیها هم مانند ساکنان مناطق دیگر این کشور معتقدند که در تمام سال زندگی مردم را صفا و نور و روشنایی لبریز خواهد کرد. یکی دیگر از آداب و رسوم نوروزی، آوردن غذا به خانههای همدیگر و گرفتن جشن است که در سغد به «آش آلش کنان» معروف است و چون اکنون در تاجیکستان، معروف ترین غذا «آش پلو» ( مخلوطی از برنج، هویج، گوشت، زیره، زرشک، نخود و...) است، بیشترین ساکنان این ولایت نیز در شب نوروز از این غذا به خانههای همدیگر میفرستند. بیشتر مراسم نوروز مردم شمال تاجیکستان، عمدتا در میدانهای بزرگ و باغهای سرسبز و پوشیده از گل برگزار میشود. مردم، سفرههای نوروزی شان را با هفت سین (سبزه، سنجد، سیب، سپند، سیر، سمنو وسکنجبین) میآرایند، سخن است که گویی نخست هفت شین مرسوم بوده و پس از ظهور اسلام و حرام شدن شراب شین به سین تبدیل شده است. در نوروز، صدای کرنی ( از آلات و اسباب موسیقی)، آنان را به «جشن گاه» (محل برگزاری جشن) دعوت میکند. در این مراسم، دوشیزهای با لباس سفید یا سبز که نشانه پاکی بهار است در جمع مردم در جشن گاه از آمدن بهار و رسیدن نوروز خبر میدهد. بزم و شادی، رقص های سنتی و ترانه خوانی و سیر در باغها و گل گشتها در ایام نوروز از مراسم خاصی است که از فرهنگ اجداد به میراث مانده است. «سمنوپزی»، مسابقات ورزشی، بازیهای مختلف، کبک و خروس بازی، اسب دوانی و چوگان بازی از ورزشهای جشن نوروز درسراسر تاجیکستان است که در استان سغد نیز همه ساله با شکوه و طراوت خاصی در میدانهای نوروزی برگزار میشود. هدیهها و جایزههایی که به برندگان این بازیها داده میشود، گران بها است و باعث علاقمندی و ذوق بیشتر مردم به شرکت در آن میشود. همچنین در جشن نوروز، مردان خانواده درخت مینشانند و به تنه درخت آهک میمالند که نمادی از سرسبزی و بخت سفید است. ساکنان مناطق سغد نیز بر این باورند که خانه تکانی به معنای ارج گذاری به گذشتگان و در این آئین باستانی به محیط زیست و زندگی شان رسیدگی میکنند تا با دور کردن گرد وغبار فصل سرما، نوروز را با صفا و آسایش خاطر آغاز کنند. در مناطق مختلف استان سغد، آئین دیگری هم برپا شد که «عروس بنان یا کلین سلام» نام دارد. در این مراسم، خویشاوندان تازه داماد و مردم محل به دیدن نوعروس میآیند و وی در حالی که سرپا ایستاده و چشم به زمین دوخته است، دست به سینه تعظیم میکند. در این مراسم، زنان خانواده با خواندن اشعار ویژه به نوعروس سلام میکنند و وی با تعظیمهای کوتاه پاسخ سلام آنان را میدهد. این مراسم در کنار سفره نوروزی برای معرفی نوعروسان به اعضای خانواده جدیدشان برگزار میشود.
شنبه 11 فروردین 1397 :: 15:59 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-9آیین نوروزی در کنار رودخانه «سیحون» تاجیکستانبه گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، «خجند» از جمله شهرهای باستانی و تاریخی ماوراءالنهر است که هماکنون در کنار رودخانه سیحون در تاجیکستان کنونی قرار دارد. این شهر در تاریخ مورد ستایش و تمجید مؤلفان و مورخان قرار گرفته به طوریکه «سمعانی» در توصیفخجند چنین مینویسد: «خجندی منسوب است به خجند و آن شهر بزرگ پرنعمتی است برکنار سیحون از بلاد مشرق و گاهی نیز به آن خجنده میگویند». مردم خجند و نواحی آن از قدیمالایام تاکنون سنتها و آداب و رسوم نیاکان خویش را حفظ کرده و در پویایی آن همواره تلاش کرده و سعی کردهاند این سنن را در سینههای خود محفوظ بدارند و آنها را از باد روزگاران ایمن نگه دارند. مردمان این حوزه مراسمها و جشنهای ملی و مذهبی بهویژه نوروز را با شور و شوق برگزار میکنند به طوریکه این سنتها در روح و روان مردم جای گرفته و تمام افراد از یک ساله تا 100 ساله در پویایی آنها تلاش میکنند. جشن نوروز در بین این مراسم و عیدها جایگاه ویژه و ممتازی دارد با پایان فصل دی و آب شدن برف و دمیدن نخستین سبزهها و شکوفهها در دامن کوه و تپهها «گل بایچیچک» میروید که در واقع این گیاه مژده بهار و نوروز را میآورد و کودکان و نونهالان این گل را از دامنه کوهها میچینند و به عزیزان خود تقدیم میکنند. زنان نیز در این ایام در کنار مردان برای تجلیل باشکوه جشن نوروز تلاش میکنند و از چند روز قبل گندم را خیس کرده تا سبز شود و از سبزه آن غذای «سمنک» درست میکنند. جالب اینجاست که در آماده کردن این غذای نوروزی بیشتر زنان سخاوتمند و خیر و آنانی که در طول سال در خانوادههایشان کسی فوت کرده باشد، شرکت میکنند زیرا مردم این خطه ادبپرور بر این باورند که اگر در تهیه این غذا اهل خانوادههای عزادار و غمدیده شرکت نکرده و حضور نیابند، سمنک شیرین نمیشود. تهیه این غذا که با شعر خوانی و سرودهای سنتی انجام میشود، به محض آماده شدن که گاهی 3 روز طول میکشد، نخست از آن برای خانوادههای عزادار میبرند و کام آنها را شیرین میکنند. این درحالی است که تهیه سمنک از اول شب تا صبح ادامه مییابد و در این مدت زنان با نوبت آن را با چوب به هم میزنند و این اشعار نوروزی توسط زنان خوانده میشود: سمنک در جوش ما کفچه زنیم دیگران در خواب ما دَفچه زنیم. سمنک رمز بهار است دلخوشی سالی یک بار است سال دیگر یا نصیب!.... سمنک در دیگهای بزرگ تهیه میشود و همه مردم تلاش میکنند از این غذا کام خود را شیرین کنند زیرا بر این باورند که هر کس از این غذا تناول کند کامش تا سال دیگر و تا نوروز دیگر شیرین خواهد ماند و عزا و ناخوشی در منزل آنها را نخواهد زد. در کنار سمنک «کشک» که از گندم تهیه میشود، آماده شده و مردم هر محله سعی میکنند با این غذا هممحلیها و همشهریان خود را پذیرایی کنند. این غذای شیرین و خوش طعم در کنار سایر غذاهای سفره نوروزی-کلچه، برک، شیرینی، قند، حلوا، نبات، شکر، شهد، ... جای میگیرد. در ایام، نوروز سفرهها معمولاً 3 تا چهار روز باز هستند و در مهمانخانهها(در بین تاجیکان آسیای مرکزی مرسوم و معمول است که یکی از خانههای خود را ویژه پذیرش از مهمان قرار دهند که آن را مهمانخانه میگویند و بر این باورند که اگر در هفته هیچ کس مهمان این اتاق نشود، یک ناخوشی در آن خاندان رخ میدهد) نیز در ایام نوروز باز است و خویشان، فامیلها، آشنایان و دوستان ضمن تبریک و شادباش و صرف شیرینی و غذای نوروزی، کام خود را شیرین میکنند و بر سر دسترخان (سفره)چنین دعا میکنند: خدایا، خداوندا، غائبان را حاضر، بیماران را شفا، اسیران را رها و بدهکاران را از قرض نجات ده و همه بندگان کلمهگوی را در پناه عصمتت نگه دار و به 100 ماه و سال بی نقصان، ما را برسان: ای خداوند زمین و آسمان تا به نوروز دیگر ما را رسان! همچنین مرسوم است که مردم به محض دیدن یکدیگر به جز پیامهای منثور تبریکی به همدیگر با ابیاتی شاعرانه و موزون و آبدار مبارک باش میگویند: نوروزتان فیروز باد هر روزتان نوروز باد. * *********** آمده نوروز هم از بامداد آمدنش فرّخ و فرخنده باد! علاوه بر این در فولکور و ادبیات شفاهی مردم تاجیک دهها بیت و رباعی، 2 بیتی، غزل، قصیده و غیره، در وصف و ستایش نوروز موجود است که احساس سرور و شادی مردم در آنها نهفته است. نوروزه به نو بهار کی می بینم؟ گلها ره به یک قطار کی می بینم؟ گلها ره به یک قطار در فصل بهار دنیاره به یک قرار کی می بینم؟ ************** نوروز رسید لاله خوشرنگ بر آمد بلبل به تماشای دف و چنگ بر آمد مرغان هوا جمله بکردند پرواز مرغ دل من از قفس تنگ بر آمد. **************** نوروز نو بهاران بر دوستان مبارک! فریاد عندلیبان بر بوستان مبارک! در ایام نوروز در منطقه سغد و نواحی و شهرستانهای اطراف آن زمین و آسمان همراه مردم شادی میکنند و معمول و مرسوم است که مردم در کار دستهجمعی با نظافت کردن کوچه و خیابانها، قبرستانها و گچ مالیدن به تنه درختان به خاطر ایمنی از هر نوع حشره، پرداخته و سعی میکنند محلشان آشغال و کثیفی نباشد. در این روز عزیزترین افراد محل که کشاورزان دست و دل باز هستند، در مزرعه حاضر میشود و بذر و دانه بر آن میپاشند و پس از خواندن آیاتی چند از قرآن مجید به زمین خطاب میکند: «من از تو و تو از من» و با امید دانهها را به زمین پاشیده و به دنبال آن کار کشاورزی شروع میشود. این در حالی است که در ایام نوروز مردم برای مراسم اصلی تجلیل این جشن در مکانهای بزرگ از قبیل استادیومها جمع میشوند و دیگهای غذا را آنجا میگذارند و سفره پهن میکنند در ضمن تمام مردم در این مراسم حاضر شده و مهمانان را روی کُرپَه چه –دوشک مینشانند و میزبانان برای آنان، نان، چایی، غذا و غیره، آورده و از آنها پذیرایی میکنند. سپس در هنگام تناول غذا هرگونه بازیهای سرگرمکننده و ورزشها همچون طناب کشی، شطرنج، کشتی و غیره، برگزار میشود که در این بازیها مهمترین هدف نشان دادن جوانمردی، خوش اخلاقی و فروتنی است. در بازی کشتی ملی تاجیکی «کورش» که هر 2 پهلوان با جامه و کمربند به نبرد مینشینند هر کس 3 نفر را مغلوب کند پیروز میدان محسوب شده و جوایزی به او تعلّق خواهد گرفت. علاوه بر این مسابقه بزکشی نیز انجام میشود که در آن بهترین چاوندازان (اسب سواران) منطقه، از جمله از کشورهای همسایه مثل ازبکستان و قرقیزستان با اسبهای معروف محلی همچون اسب ترکمنی، اسب ختلی(از این نوع اسب در تاریخ گذشته زیاد شده و حتی فردوسی نیز اسب ختلی را بسیار میستاید که محل پرورش آن استان ختلان تاجیکستان است) شرکت میکنند. شرایط بازی اینگونه است که هر کس سوار بر اسب، بز کشته شده را به محل تعیین شده برساند، پیروز است و این به آسانی میسر نیست زیرا با مخالفت و ممانعت رقیبان خود مواجه میشود لذا بازیگران به صورت گروهی و تیمی این کار را انجام میدهند که چالاکی و حرکت سریع و مهارت خوب اسبسواری را طلب میکند. این بازی از سابقه قدیمی برخوردار بوده و بیشتر در مراسم ختنه پسران اجرا میشود و صاحب جشن جایزهای تعیین میکند که اسبسواران برای کسب آن تلاش زیاد به خرج میدهند. علاوه بر این شرکت کنندگان در این بازی باید دارای مهارت، شجاعت، جوانمردی، گذشت و مردانگی بوده و پیروز کسی است که این اصول را رعایت کند. از دیگر سنتهای حسنه که در نوروز انجام میشود رسم زیارت قبور گذشتگان و نثار فاتحه و دعا به روح آنان است که قبل از همه، مردم به منزل کسانی که از نوروز گذشته تا امسال عزیزی را از دست دادهاند، رفته و فاتحه میخوانند. جالبتر اینکه هر نوزادی که در این ایام به دنیا بیاید اگر پسر بود، «نوروز محمد»، «نوروز باقی»، «نوروز بیک» و اگر دختر بود «نوروز ماه» و «نوروز بیکا» و ...، نام میگیرد. در مجموع هیچ جشن و مراسمی در خجند باستان و شهرستانهای اطراف آن مثل نوروز با شکوه و جلال تجلیل نمیشود که گرامیداشت آن از هشتم مارس شروع و در 21 و 22 مارس به پایان میرسد.
انتهای پیام/. جمعه 10 فروردین 1397 :: 12:43 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-8بازار داغ «سومالوک» در قرقیزستان؛ فرمولی که مخفی نگه داشته میشود
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک، همزمان با برگزاری جشن نوروز در قرقیزستان، در حاشیه محل برگزاری این جشنها، بازارچههای کوچکی که اکثرا به فروش سمنو یا به اصطلاح قرقیزها «سومالوک» مشغول هستند نیز برپا میشود. در این بازارچهها فروشندگان با استفاده از فنجان و قاشق برای چشیدن طعم سمنو، رهگذران را برای خرید سمنو ترغیب میکنند. بنا به گفته یکی از فروشندگان سمنو، اگر چه دستور طبخ انواع مختلف این غذا شبیه هم میباشد اما هر یک از انواع آن طعم و مزه خاص خود را دارد. هر یک از آشپزهای سمنو روش طبخ خاص خود را داشته و حتی آن را از دیگران نیز مخفی نگاه میدارد. همچنین سومالوک یک غذای شیرین و مغذی به رنگ کرم مایل به قهوهای میباشد که از طبخ جوانه گندم آماده میشود. این غذا برای سلامتی افراد بخصوص کودکان بسیار مفید است چراکه دارای ویتامینهای کامل و اسیدهای آمینه است. خوردن این غذا در بهار زمانی که بدن نیاز به مواد مغذی دارد، بسیار مفید است. پنجشنبه 09 فروردین 1397 :: 17:54 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-7«سمنک پزی» مهمترین رسم نوروزی تاجیکهابه گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، سفره عید نوروز به شکلی متفاوت در بین مردم آسیای مرکزی پهن میشود مهمترین عنصر این سفره سمنو است که در روزهای بهاری زینتبخش سفرههای نوروزی است. «سمنک پزی» یا (سمنو پزی) یکی از آداب و رسوم نوروزی تاجیکان است که همراه با نوای معروف «سمنک در جوش ما دفچه زنیم، دیگران در خواب، ما کفچه زنیم» از آمدن بهاری سرسبز و نشاط آور خبر میدهد. سمنک پزی (سمنو پزی) یکی دیگر از آداب رسوم نوروزی تاجیکان است که در گذشته، سمنک (سمنو) به عنوان اولین غذای رایگان سال نو بین اهل روستا و محل توزیع میشد و کودکان از اولین کسانی بودند که از این خوراک میخوردند. همچنین کسانی که آن را تهیه کرده بودند، جز دعای خیر برای روح گذشتگان و آرزوی عمر طولانی و رزق وسیع، چیز دیگری نمیخواستند. روش تهیه آن بگونهای است که از 10 روز پیش از نوروز، گندم را خیس کرده در ظروف چوبی در فضای باز میگذارند و پس از آنکه جوانه آن به اندازه یک وجب سبز (نورسته) میشد، آب آن را گرفته با آرد خمیر میسایند و پس از آن در دیگ یا داخل تنور میپزند. پخت سمنک عمدتا در دیگهایی با ظرفیت بیشتر و در فضای باز انجام میشود و چون مراحل پخت آن وقت زیادی را میخواهد، زنان به نوبت و تا زمان آماده شدن، داخل دیگ را کفگیر میزنند. پنجشنبه 09 فروردین 1397 :: 17:46 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-7«سمنک پزی» مهمترین رسم نوروزی تاجیکهابه گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، سفره عید نوروز به شکلی متفاوت در بین مردم آسیای مرکزی پهن میشود مهمترین عنصر این سفره سمنو است که در روزهای بهاری زینتبخش سفرههای نوروزی است. «سمنک پزی» یا (سمنو پزی) یکی از آداب و رسوم نوروزی تاجیکان است که همراه با نوای معروف «سمنک در جوش ما دفچه زنیم، دیگران در خواب، ما کفچه زنیم» از آمدن بهاری سرسبز و نشاط آور خبر میدهد. سمنک پزی (سمنو پزی) یکی دیگر از آداب رسوم نوروزی تاجیکان است که در گذشته، سمنک (سمنو) به عنوان اولین غذای رایگان سال نو بین اهل روستا و محل توزیع میشد و کودکان از اولین کسانی بودند که از این خوراک میخوردند. همچنین کسانی که آن را تهیه کرده بودند، جز دعای خیر برای روح گذشتگان و آرزوی عمر طولانی و رزق وسیع، چیز دیگری نمیخواستند. روش تهیه آن بگونهای است که از 10 روز پیش از نوروز، گندم را خیس کرده در ظروف چوبی در فضای باز میگذارند و پس از آنکه جوانه آن به اندازه یک وجب سبز (نورسته) میشد، آب آن را گرفته با آرد خمیر میسایند و پس از آن در دیگ یا داخل تنور میپزند. پخت سمنک عمدتا در دیگهایی با ظرفیت بیشتر و در فضای باز انجام میشود و چون مراحل پخت آن وقت زیادی را میخواهد، زنان به نوبت و تا زمان آماده شدن، داخل دیگ را کفگیر میزنند.
چهارشنبه 08 فروردین 1397 :: 12:18 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری در حوزه تمدنی «نوروز» - 6نوروز با طعم «نادرو و ماهی»؛ غذایی کشمیری که نباید از آن گذشتبه گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کشمیر،«نادرو» که ساقه گیاهی مخصوص در کشمیر است و با ماهی طبخ میشود غذای بهاری مردم کشمیر است و در ایام نوروز به شیوه سنتی پخته میشود. نادرو که با آغاز فصل بهار در بازارهای کشمیر فروخته میشود گیاهی است سفید رنگ که با ماهی طعم بسیار لذیذ دارد و اگر با مهارت پخته شود نیاز به ادویه خاص ندارد. در کشمیر رسم است که در ایام نوروز همه باید «خورشت نادرو و ماهی» سر سفره داشته باشند. نادرو و ماهی غذای مخصوص نوروز است و اگر خانوادهای نتواند آن را طبخ کند میتواند از بازار این غذای بهاری را تهیه کند. در عکسهای زیر تصاویر نادرو غذای مخصوص مردم کشمیر در فصل بهار و ایام نوروز را مشاهده میکنید.
سهشنبه 07 فروردین 1397 :: 11:49 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-5استقبال از نوروز با کاشت گلهای بهاری در کشمیر
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در کشمیر، با نزدیک شدن به فصل بهار مردم کشمیر با کاشت انواع گل خود را برای جشن نوروزی آماده میکنند. در فصل بهار جشنوارههای مختلف در کشمیر برگزار میشود و گردشگران از سراسر دنیا راهی این سرزمین میشوند. فروش انواع گل شغل فصلی مردم کشمیر در این ایام است که درآمد خوبی دارد. کاشت گل در باغچه منزل از رسوم مردم کشمیر در ایام نزدیک به بهار و آماده شدن برای برپایی جشن نوروز است. در زیر تصاویر آمادگی مردم کشمیر برای استقبال از بهار و نوروز با کاشت و فروش انواع گلها را مشاهده میکنید.
دوشنبه 06 فروردین 1397 :: 19:40 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-4«آیین شاگون بهار مبارک» در بدخشان تاجیکستانعید نوروز در «بدخشان» با نامهای «شاگون» و «خیدیرایام» یاد میشود و مردم این استان ضمن تهنیت و شادباش به یکدیگر از عبارت «شاگون بهار مبارک» استفاده میکنند.به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، عید نوروز در «بدخشان» با نامهای «شاگون» و «خیدیرایام» یاد میشود و مردم این استان ضمن تهنیت و شادباش به یکدیگر از عبارت «شاگون بهار مبارک» استفاده میکنند. معنی واژه «خیدیرایام» ایام جشن بزرگ است، نوروز را در بدخشان جشن بزرگ به این خاطر میگویند که ساکنان این استان قبل از جشن نوروز جشنهای کوچکتری را با نامهای «خیرپیچار» و «خیرچیزان» تجلیل میکردند اما چون نوروز مقام ویژهای داشته و با شکوه و شهامت بیشتری جشن گرفته میشد آن را «خیدیر ایام» جشن بزرگ نام گذاشتند. «خیرپیچار» و «خیرچیزان» از واژه «خیر» آمده است که معنی آن خورشید است و مردم از روی مشاهده حرکت آن روز، ماه و سال را حساب میکردند. در روز اول نوروز مردم این منطقه طبق سنن موسوم به «جاروب بندان» و «خانه تکانی» جاروب بسته و به تمیز کردن منازل میپرداختند. «سومنک»، «کاجی»، «بت» یا «هلوا»، «شیرروغن» از معمولترین غذاها در بدخشان محسوب میشوند، بیشتر غذاها از گندم، آرد و شیر تهیه میشوند. یکی از بازیهای نوروزی کودکان در بدخشان «کیلاغوز- غوز» یا «طلب- طلب» است، کودکان یک روسری را به دست گرفته به بامهای خانهها میروند و آن را به درون خانه میاندازند. آنان سرودهای ویژهای میخوانند که صاحب خانه با شنیدن آن باید در روسری این کودکان شیرینی بگذارد. از سوی دیگر نوروز در بدخشان روز مخصوصی برای کشاورزان است، آنان در این روز به زمین دانه میپاشند. در این منطقه سننی به مانند آتش افروزی و «الاوپرک» رایج است، ضمن آتش افروزی آشغالهای خانه را جمع آوری کرده در آتش میسوزانند. الاوپرک رسمی است که پس از افروختن آتش برخی از مردم یک پارچه از پیراهن خود را در آتش میاندازند و از بالای آتش پریده و چنین میگویند: سرخی تو از من و زردی من از تو. اگر در این روز در یک خانواده بدخشان طفلی به دنیا بیاید، نام وی را نوروز مینهند و مردم به دیدار و تهنیت آنان میآیند و میگویند: شاگون بهار مبارک. در مجموع در بدخشان نوروز را جشنی انسانی، ملی و مذهبی، جشن طبیعت، جشن احیا شدن، جشن سخاوت، عفو و خوشحالی، جشن غم زدایی و فال نیک میدانند. یکشنبه 05 فروردین 1397 :: 16:00 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-3بهار در میان ترکمنها؛ وقتی «نوروز، بهار و زن» دست به دست هم میدهند
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در عشقآباد، مراسم عید نوروز در کشور ترکمنستان که بیش از 70سال زیرسلطه کمونیستها قرار داشت، هر سال باشکوهتر از سالهای قبل برگزار میشود. شهرها و روستاهای کشور 6 میلیون نفری ترکمنستان هماکنون به مناسبت نوروز آذینبندی شده و به همین مناسبت مراسمهای سنتی مختلف در حال برگزاری است. شعر خوانی، مسابقات اسب دوانی و اجرای نمایشنامهها براساس کتب تاریخی ترکمنها از جمله برنامههای ویژه ایام نوروز در اقصی نقاط ترکمنستان است. ترکمنها در این ایام غذاهای محلی خاصی همچون «نوروز کچه»، «نوروز بامه» و «سمنو» طبخ و آنها را در اختیار مردم قرار میدهند. مردان و زنان جوان ترکمن نیز در روزهای جشن، بازیها و سرگرمیهای ویژهای از جمله سوارکاری ، کشتی ، پرش برای گرفتن دستمال از بلندی ، برپایی جنگ خروس ، شاخزنی قوچها و بازی شطرنج برگزار میکنند. به هنگام انجام این بازیها و سرگرمیها ، ترکمنها زیادی در محل جمع میشوند و با تشویقهای پیدرپی به این مسابقات رونق خاصی میدهند. پوشیدن لباس نو، دید و بازدید و پریدن از روی آتش از جمله آیینهای دیگری است که ترکمنها در ایام عید نوروز انجام میدهند. رسانههای دیداری، شنیداری و مکتوب این کشور نیز بطور گسترده مطالب و آداب و رسوم ویژه نوروز را پخش میکنند. پخش مستقیم برگزاری مسابقات اسب دوانی و کنسرت موسیقی در بیابان و دشت از رادیو و تلویزیون دولتی ترکمنستان از جمله برنامههای ویژه ایام نوروز در این کشور است. درایام عید نوروز بیش از 90درصد از برنامه رسانههای شنیداری و دیداری این کشور به این مناسبت اختصاص دارد و مجریان نیز با قرائت اشعار شاعران ترکمن در زمینه نوروز و آمدن فصل بهار جلوه خاصی به این ایام میدهند. مضمون برخی از اشعار ترکمنها در زمینه درخواست بارش باران و داشتن سالی خوب و پرمحصول برای کشاورزان از خداوند متعال است. بهنظر میرسد، حاکمیت 70ساله روسها بر مردم این منطقه تاثیری در برگزاری آیینهای سنتی ترکمنستان نگذاشته است هر چند که به گفته ریشسفیدان ترکمن این مراسم هماکنون همانند دوران قبل از تسلط کمونیست ها برگزار نمیشود. ریشسفیدان ترکمن معتقدند که بابرگزاری مراسم اعیاد دینی همانند عید قربان و عید فطر باشکوهتر از نوروز برگزار میشود ولی حداقل از 3 سال قبل برگزاری مراسم ملی نوروز نیز پررنگتر شده است. ترکمنها برگزاری مراسم نوروز را بازگشت دوباره به سنتهای گذشته خود میدانند و معتقدند که برگزاری این گونه مراسم در کنار اعیاد اسلامی از مشخصههای ترکمنها میباشد. دولت ترکمنستان یک سال پس از استقلال از شوروی در سال 1992میلادی نوروز را به عنوان یکی از اعیاد ملی خود اعلام کرد. «صفرمراد نیازاف» رئیس جمهوری سابق ترکمنستان که بصورت جدی سیاست بازگشت به سنتهای کهن را در کشور خود دنبال میکرد نوروز را یکی از قدیمیترین اعیاد ملی ترکمنها معرفی نمود. وی گفته بود کهاجداد ما نوروز را به عنوان آغاز سال نو جشن میگرفتند و در 3 هزار سال پیش در نوشتههای «اوستا» عید نوروز بهعنوان سال نو برگزار شده است. ترکمنها برای غنابخشیدن به عید نوروز 2 جشن روز زن و جشن بهار را نیز به ایام نوروز پیوند داده و 3 جشن «نوروز، بهار و زن» را در آخرین روز اسفند و 2 روز اول سال شمسی جشن میگیرند.
یکشنبه 05 فروردین 1397 :: 15:53 :: نويسنده : علیرضا آیت اللهی Alireza Ayatollahi
آیینهای بهاری درحوزه تمدنی «نوروز»-2نوروز؛ مهمترین جشن بهاری در ازبکستان
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در تاشکند، نوروز از جمله مهمترین جشنهای بهاری در ازبکستان است. در این ایام، جشن نوروز توسط اقوام گوناگون ازبک با شکلهای مختلف و ابعاد گوناگون و متفاوتی انجام میشود. در این ایام، یعنی پیش از برگزاری جشن نوروز، شهرها و روستاها، محلهها، گذرها و کارخانهها ظاهری عیدانه پیدا میکنند. همچنین در آستانه نوروز کارهای خیر از قبیل کمک به نیازمندان، عیادت از بیماران و پیران صورت میپذیرد و در روز نوروز نیز غذاهای نوروزی مانند سمنک، حلیم، سنبوسههای گیاهی از سبزیجات، طعامها و خوردنیهای گوناگون پخته میشوند. به مناسبت جشن نوروز نیز هر سال در باغ «علیشیر نوایی» شهر تاشکند نمایشهای زیبا و جالبی برپا میشود که در تمام جمهوری بینظیر است. در این جشن، رئیس جمهور ازبکستان حضور و سخنرانی نیز میکند. در همین حال، هنرپیشگان با سرودها و نواها و آهنگهای دلنشین فرارسیدن بهار، احیای طبیعت، پاکی و پاکیزگی دلهای انسان و آغاز کشت و کار بهاریرا وصف و توصیف مینمایند. بدین ترتیب، «نوروز» که زمانی در حکومت شوروی مورد تعقیب و تحقیر قرار داشت، در زمان استقلال رواج و رونق تازهای پیدا کرد و با اهداف استقلال هماهنگ شد و از لحاظ مضامین و پیامهای انسانی باز هم غنای بیشتری یافت. انسان شناسی ، مردم شناسی و فرهنگ شناسی ایران بزرگ . Anthropology,Ethnology,and Culture of Greater Iran identification des sources de l'ethnologie d,Iran , et des Bibliographies درباره وبلاگ موضوعات آخرین مطالب آرشيو وبلاگ پيوندها |
|||||
|
|
|||||